Menteşe çeşitleri: düz, yarım kıvrık, tam kıvrık ve kapak bindirme
Hırdavat5 dk okumaYazan: moducut ekibi
Kısa cevap
Frenk menteşe nedir?
Frenk menteşe, kapak kapalıyken dışarıdan görünmeyen kaseli mobilya menteşesidir; gizli menteşe ya da kase menteşe olarak da anılır. Üç parçadan oluşur: kapağın arkasına açılan yuvaya oturan kase, menteşe kolu ve gövdenin yan paneline vidalanan montaj tabanı. Menteşe ve taban üzerindeki ayar vidalarıyla kapak sağa-sola, öne-arkaya ve yukarı-aşağı birkaç milimetre ayarlanabilir.
Piyasada frenli (yavaş kapanan) ve frensiz, tabana klipsle takılan ve vidayla sabitlenen modeller bulunur. Standart menteşelerin açılma açısı genellikle 100–110 derece civarındadır; köşe dolaplar ve özel durumlar için geniş açılı ya da açılı modeller vardır.
Menteşe çeşitleri nelerdir?
Kaseli frenk menteşenin üç tipi arasındaki fark menteşe kolunun kıvrımıdır. Kıvrım, kapağın gövdenin neresine oturacağını belirler:
| Menteşe | Diğer adı | Kapak nereye oturur | Nerede kullanılır |
|---|---|---|---|
| Düz | Tam bindirme | Yan panelin ön kenarını örter | Tek kapaklı modül, sıranın dış yanları |
| Yarım kıvrık | Yarım bindirme | Panelin yaklaşık yarısını örter | Aynı dikmeye bağlanan iki kapak |
| Tam kıvrık | Gömme | Gövdenin içine oturur | Gömme kapaklı, çerçeve görünümlü işler |
Bu üç tipin yanında köşe dolaplar için geniş açılı ve açılı menteşeler, yukarı açılan klapa kapaklar için kapak pistonu ya da kaldırma mekanizması kullanılır. Tiplerin ayrıntısı:
- Düz menteşe (tam bindirme). Kapak yan panelin ön kenarını büyük ölçüde örter. Tek kapaklı modüllerde ve sıranın dış yanlarında kullanılır.
- Yarım kıvrık menteşe (yarım bindirme). İki kapak aynı orta dikmeye ya da iki dolabın ortak yanına bağlandığında kullanılır; her kapak panelin yaklaşık yarısını örter.
- Tam kıvrık menteşe (gömme). Kapak gövdenin içine oturur, yan panelin ön kenarı açıkta kalır. Gömme kapaklı, çerçeve görünümlü işlerde kullanılır.
Aynı dolapta iki tip bir arada da olabilir. Örneğin ortasında dikme bulunan bir gardıropta, dikmenin iki yanındaki kapaklar aynı dikmeye bağlanıyorsa yarım kıvrık, dış yanlara bağlanan kapaklar düz menteşeyle takılır.
Kapak ölçüsü nasıl hesaplanır?
Kapak ölçüsü, dolabın dış ölçüsünden kapak boşlukları düşülerek bulunur. Tam bindirme kapakta hesap şöyledir:
- Tek kapak: Kapak genişliği = dolap genişliği − iki dış kenar boşluğu.
- İki kapak: Kapak genişliği = (dolap genişliği − dış kenar boşlukları − orta boşluk) ÷ 2.
- Yükseklik: Kapak yüksekliği = gövde yüksekliği − üst ve alt boşluklar.
Örneğin 800 mm genişliğinde iki kapaklı bir dolapta orta boşluk 3 mm, dış kenar boşlukları 0 mm ise her kapak (800 − 3) ÷ 2 = 398,5 mm olur. İki kapak arasında 2–3 mm boşluk yaygındır; boşluk azalırsa kapaklar açılırken birbirine sürtebilir.
Gömme (tam kıvrık) kapakta hesap tersine döner: kapak, gövdenin iç ölçüsünden her kenarda birkaç milimetre boşluk düşülerek hesaplanır.
Bindirme miktarı, yani kapağın yan paneli ne kadar örttüğü; menteşe tipine, montaj tabanının yüksekliğine ve kase deliğinin kapak kenarına uzaklığına bağlıdır. Kesin değer için kullandığınız menteşenin üretici tablosuna bakın.
Menteşe deliği ölçüleri
- Kase çapı. Standart frenk menteşede kase deliği 35 mm’dir.
- Kase derinliği. Genellikle 11–13 mm’dir; 18 mm kapakta deliğin ön yüze yaklaşmamasına dikkat edilir.
- Kapak kenarına uzaklık. Kase deliğinin kenarı ile kapak kenarı arasında genellikle 3–6 mm bırakılır; bu mesafe bindirmeyi değiştirir.
- Üstten ve alttan mesafe. Menteşeler kapağın üst ve alt kenarından genellikle 80–120 mm içeride konumlanır.
- Montaj tabanı. Tabanın vida delikleri yan panelde, çoğu sistemde ön kenardan 37 mm içeride ve 32 mm aralıkla açılır.
Bu değerler yaygın ölçülerdir. Menteşe markaları arasında küçük farklar olduğu için ilk kapağı delmeden önce üreticinin delik şablonuyla karşılaştırın. Üreticiler montaj ölçülerini kendi dokümanlarında verir; örneğin Blum, CLIP top BLUMOTION menteşesinin montaj kılavuzlarını ve videolarını Türkçe sayfasında yayımlar: Blum CLIP top BLUMOTION montajı.
Bir kapağa kaç menteşe gerekir?
Menteşe sayısı kapağın yüksekliğine, genişliğine ve ağırlığına bağlıdır. Sık kullanılan yaklaşık tablo şöyledir:
- 2 adet
- 900 mm’ye kadar yükseklikteki kapaklar
- 3 adet
- 900–1600 mm arası kapaklar
- 4 adet
- 1600–2000 mm arası kapaklar
- 5 adet
- 2000–2400 mm arası kapaklar
Camlı, geniş ya da ağır kapaklarda bu sayılar artabilir; üreticinin kapak ağırlığı tablosuna bakın. Boy dolap ve gardırop kapaklarında ara menteşe, kapağın zamanla eğilmesini de önler.
Kapak montajda nasıl ayarlanır?
Frenk menteşede ayar üç yönde yapılır. Sıralı gitmek, bir ayarın diğerini bozmasını önler:
- Yükseklik. Montaj tabanındaki ayarla kapağı yukarı ya da aşağı kaydırıp komşu kapaklarla aynı hizaya getirin.
- Yan ayar. Kolun üzerindeki vidayla kapağı sağa ya da sola alın; iki kapak arasındaki boşluğu eşitleyin.
- Derinlik. Kapağın gövdeye ne kadar yaklaştığını ayarlayın; kapak kapalıyken yüzeyi yan kapaklarla aynı düzlemde olmalıdır.
Ayar payı birkaç milimetreyle sınırlıdır. Kapak ölçüsü ya da kase deliğinin yeri yanlışsa ayar vidası bunu kapatmaz; hatayı kesim listesinde ve delik ölçüsünde aramak gerekir.
Frenli menteşe, kapağın son birkaç santimde yavaşlayarak kapanmasını sağlar. Çok hafif ya da çok ağır kapaklarda frenin etkisi değişebilir; böyle kapaklarda kaç frenli menteşe kullanılacağı için üreticinin önerisine bakın.
Klapa, kör köşe ve özel kapaklar
Yukarı açılan klapa kapaklarda standart menteşenin yanında ya da yerine kapak pistonu veya kapak kaldırma mekanizması kullanılır. Kör köşe ve L köşe dolaplarda kapak açılırken komşu kapağa ya da kulpa çarpmaması için geniş açılı menteşe, katlanır kapak menteşesi ya da kapakla köşe arasında dolgu gerekebilir. Bu kapakları hesaplamadan önce komşu kapakların kulp yerini ve açılma yönünü çizimde görmek işinizi kolaylaştırır.
moducut’ta menteşe ve kapak
moducut’ta kapak, tasarım kipinde Kapak aracıyla eklenir: açılış kutusundan menteşe tarafını, montajı (İçeriden ya da Dışarıdan) ve cam kapağı seçersiniz. Menteşe kase ve montaj tabanı delikleri kapağa ve komşu panele yerleştirilir; uzun kapaklarda ara menteşe eklenir. Görünüm › Bağlantılar ile bu delikleri ekranda görebilir, Kapak Boşluk ile kapaklar arasındaki boşlukları ölçüyle kontrol edebilirsiniz. Varsayılan ayarda iki kapak arası 3 mm’dir.
Kullandığınız menteşe modelleri Ayarlar › Menteşe Yönetimi’nde tutulur. Üretim › Hırdavat; menteşe, ray, bağlantı ve kulp listesini verir, Üretim › Kapak ise kapak ve cam sipariş listesini çıkarır. Ayrıntılar hırdavat listesi sayfasında.
Sık sorulanlar
Menteşe çeşitleri nelerdir?
Mobilyada en çok kaseli frenk menteşe kullanılır ve üç tipi vardır: düz (tam bindirme), yarım kıvrık (yarım bindirme) ve tam kıvrık (gömme). Köşe dolaplarda geniş açılı ya da açılı menteşe, klapa kapaklarda kapak pistonu kullanılır.
Düz menteşe ile yarım kıvrık menteşe arasındaki fark nedir?
Düz menteşede kapak yan panelin ön kenarını örter; yarım kıvrıkta iki kapak aynı paneli paylaşır ve her biri panelin yaklaşık yarısını örter. Fark, menteşe kolunun kıvrımından gelir.
Menteşe deliği kaç mm açılır?
Standart frenk menteşede kase deliği 35 mm çapında ve genellikle 11–13 mm derinliktedir. Deliğin kapak kenarına uzaklığı çoğunlukla 3–6 mm’dir; kesin değer menteşe markasının şablonunda yazar.
Boy dolap kapağına kaç menteşe takılır?
Yaygın tabloya göre 1600–2000 mm arası kapaklarda 4, 2000–2400 mm arasında 5 menteşe kullanılır. Kapak ağırsa ya da camlıysa üreticinin ağırlık tablosuna göre sayı artırılır.
